بولتون با تشریح سناریوی خیالی «روز بعد از جمهوری اسلامی»، مدعی شد در صورت فروپاشی ساختار حاکمیت، ارتش ایران باید بهطور موقت اداره کشور را در دست بگیرد و سپاه پاسداران بهعنوان اصلیترین مانع هرگونه انتقال قدرت، از صحنه کنار گذاشته شود.
جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا، در تازهترین اظهارات خود جزئیاتی از سناریوی مدنظر برای ایران پس از تغییر نظام را تشریح کرد؛ سناریویی که بر تضعیف سپاه پاسداران، واگذاری مدیریت موقت کشور به ارتش و آغاز یک دوره انتقالی استوار است.
بولتون در گفتوگو با پایگاه «ایگل اینتلیجنس ریپورتس» مدعی شد در صورت فروپاشی ساختار حاکمیت، محتملترین سناریو آن است که ارتش جمهوری اسلامی بهطور موقت مسئولیت اداره کشور و برقراری نظم را برعهده بگیرد تا زمینه برای تعیین ساختار سیاسی آینده ایران فراهم شود.
وی در عین حال، سپاه پاسداران را مهمترین مانع این سناریو توصیف کرد و مدعی شد تا زمانی که سپاه و بسیج توان سازماندهی و عملیات خود را حفظ کنند، هرگونه انتقال قدرت با شکست مواجه خواهد شد. به گفته بولتون، این دو نهاد در صورت باقی ماندن، برای بازسازی ساختار کنونی قدرت تلاش خواهند کرد.
مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا با تفکیک مأموریت ارتش و سپاه، ادعا کرد وظیفه ارتش دفاع از کشور است، در حالی که سپاه مأموریت حفظ نظام سیاسی را بر عهده دارد و به همین دلیل، در هر سناریوی تغییر قدرت، نقش این نهاد تعیینکننده خواهد بود.
بولتون در بخش دیگری از سخنانش اذعان کرد واشنگتن برای سقوط احتمالی نظام ایران برنامه مشخصی نداشته و نتوانسته بود از پیش، مخالفان جمهوری اسلامی یا سازوکارهای لازم برای مدیریت دوره انتقال را سازماندهی کند. وی این موضوع را یک «شکست مفهومی» در سیاست آمریکا توصیف کرد.
او در ادامه خیالبافیهایش مدعی شد حتی در صورت سقوط نظام، ایران بهسرعت به ثبات نخواهد رسید و احتمال بروز درگیریهای داخلی، تسویهحسابهای سیاسی و تنشهای قومی، بهویژه در مناطق کردنشین و بلوچستان، وجود دارد.
بولتون همچنین تأکید کرد هدف از سناریوی مورد نظرش، استقرار فوری یک نظام دموکراتیک به سبک غربی نیست، بلکه جلوگیری از هرجومرج و مدیریت مرحله انتقال تا زمان شکلگیری ساختار سیاسی جدید است.
وی در ارزیابی حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران نیز مدعی شد این عملیات خسارتهای قابل توجهی به توان نظامی و زیرساختهای دفاعی ایران وارد کرده، اما هنوز نمیتوان آن را یک «پیروزی» دانست؛ زیرا اهداف اعلامشده واشنگتن، از نابودی برنامه هستهای گرفته تا تغییر نظام و تضعیف توان نظامی ایران، بارها دستخوش تغییر شده است.
بولتون در ادامه با اشاره به تحولات تنگه هرمز، از آنچه عدم آمادگی دولت آمریکا برای احتمال بسته شدن این آبراه راهبردی خواند، ابراز تعجب کرد و مدعی شد تأمین امنیت کشتیرانی و جلوگیری از صادرات نفت ایران ممکن است به یک عملیات دریایی بلندمدت نیاز داشته باشد.
وی در پایان خواستار حضور فعالتر کشورهای اروپایی در خلیج فارس شد و مدعی شد مأموریت غرب در منطقه نباید صرفا جنبه بازدارندگی داشته باشد، بلکه باید با آمادگی برای استفاده از قدرت نظامی در برابر آنچه «تهدیدهای سپاه پاسداران» ادعا کرد، همراه شود.