بن کاسپیت در المانیتور نوشت: مذاکرات آمریکا و ایران درباره بازگشایی تنگه هرمز و سایر مسائل، بازتاب چیزی است که کارشناسان امنیتی اسرائیل آن را اشتباهات راهبردی اسرائیل و ایالات متحده در جریان و پس از جنگ با ایران میدانند. با تغییر تمرکز فوری دیپلماتیک از برنامه هستهای ایران به آزادی کشتیرانی در هرمز، بسیاری از مقامهای اسرائیلی ارزیابی میکنند که اسرائیل از این جنگ در موقعیتی ضعیفتر از قبل از حمله به ایران خارج شده است.
به گزارش سرویس بین الملل «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: نخستوزیر بنیامین نتانیاهو روز چهارشنبه ادعا کرد که ایران سلاح هستهای تولید کرده است و این ادعا را بهعنوان توجیهی برای جنگ علیه جمهوری اسلامی مطرح کرد. رقبای سیاسی او این سخنان را تلاشی برای بازنویسی تاریخ و تحریک ترس عمومی پیش از انتخابات—که حداکثر تا ۲۷ اکتبر برگزار میشود—رد کردند.
نتانیاهو مدتها است استدلال میکند که سیاستهای او مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای شده است، اما در مصاحبهای با شبکه راستگرای «کانال ۱۴» گفت اسرائیل دو بار مجبور شده ایران را «برای نجات ما از نابودی ناشی از بمبهای اتمی که آنها از قبل داشتند، و اینکه چه کسی از ما باقی میماند» هدف قرار دهد.
وقتی از او پرسیده شد آیا اسرائیل ممکن است بار سوم به ایران حمله کند، نتانیاهو پاسخ داد: «تا زمانی که من نخستوزیر هستم، ایران سلاح هستهای نخواهد داشت.»
مصاحبهکننده سؤال بدیهی بعدی را نپرسید: اگر ایران—طبق گفته نتانیاهو—از قبل سلاح هستهای داشته، چگونه میتواند همزمان تضمین دهد که در آینده در دوران نخستوزیری او سلاح هستهای نخواهد داشت؟
در واکنش به اظهارات نتانیاهو، گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش و عضو سابق کابینه جنگ، روز چهارشنبه در یک کنفرانس گفت: «ایران هرگز سلاح هستهای به دست نیاورده است. من به تمام اطلاعات آگاه هستم… نتانیاهو در حال ساختن یک واقعیت خیالی است، تهدید تولید میکند و با این کار مردم اسرائیل را میترساند.»
در همان رویداد، نخستوزیر پیشین نفتالی بنت نیز با این نظر موافقت کرد و سخنان نتانیاهو را «دروغ» و «بازنویسی معکوس تاریخ» خواند.
تنش فزاینده با واشنگتن
روایتهای متضاد میان رهبران اسرائیل احتمالاً بیاعتمادی موجود میان اسرائیل و بخشهایی از دولت ترامپ را تشدید خواهد کرد. این بیاعتمادی در گزارشی که میگفت اسرائیل قصد داشته مقامهای ارشد ایرانی درگیر مذاکرات با آمریکا را ترور کند نیز بازتاب یافت. نیویورک تایمز گزارش داد که مقامهای آمریکایی نگران بودند اسرائیل ممکن است در جریان مذاکرات آتشبس که از آوریل آغاز شده بود، عباس عراقچی وزیر خارجه و محمدباقر قالیباف رئیس مجلس را هدف قرار دهد.
یک منبع ارشد امنیتی اسرائیل به «المانیتور» گفت: «این کاملاً مضحک است. غیرمنطقی، غیرواقعی و نامعقول است. هدف این گزارش فقط ایجاد تنش بین اسرائیل و آمریکا و تحریک مقامهای آمریکایی علیه چیزی است که بهعنوان ماجراجویی اسرائیل تصویر میشود.»
با وجود تکذیبهای رسمی، بسیاری از مقامهای اسرائیلی بهطور غیرعلنی امیدوارند ایران مذاکرات شکننده را طولانی کند و آنقدر آمریکا را خسته کند که رئیسجمهور دونالد ترامپ دوباره به اقدام نظامی بازگردد یا دستکم محاصره دریایی کامل و تحریمهای شدید علیه ایران را بازگرداند.
با این حال، جدا از ماجرای ادعای ترور، اسرائیل بدون تردید در ایجاد بدبینی آمریکا نسبت به نیتهای خود نقش داشته است. وزیر دفاع اسرائیل کاتس بارها اعلام کرده که اسرائیل برای حمله یکجانبه به ایران آماده میشود. برخی منابع سیاسی و امنیتی اسرائیل میگویند این لفاظی تند عمدتاً برای تقویت جایگاه او پیش از انتخابات درونحزبی لیکود در ماه آینده است.
بهرهبرداری از هرمز
در حالی که مذاکرات آمریکا و ایران ادامه دارد، مقامهای اسرائیلی در حال بازنگری در پیامدهای کلی جنگ هستند.
اظهارات ترامپ در مصاحبه با CNBC مبنی بر اینکه ایران «تقریباً با همه خواستههای ما موافقت کرده» با تردید مقامهای امنیتی و دیپلماتیک اسرائیل مواجه شد.
یک منبع دیپلماتیک ارشد اسرائیل به «المانیتور» گفت: «آنچه با جنگی بر سر برنامه هستهای ایران، موشکهای بالستیک و تروریسم آغاز شد، اکنون به کارزاری برای تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز تبدیل شده است. از نگاه اسرائیل، این یک شکست راهبردی است و سایر جبههها، بهویژه لبنان را نیز پیچیدهتر میکند.»
او افزود که اگر واشنگتن و تهران پیشرفت واقعی داشته باشند، ترامپ احتمالاً نتانیاهو را برای خروج نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان تحت فشار قرار خواهد داد، در قالب یک توافق گستردهتر با ایران.
طبق این منبع، حمایت نتانیاهو از توافق چارچوبی تاریخی اسرائیل-لبنان که در ۲۶ ژوئن در واشنگتن حاصل شد—و خروج تدریجی اسرائیل را پیشبینی میکند—با هدف نمایش این عقبنشینی بهعنوان دستاورد دیپلماتیک اسرائیل بوده، نه تحمیل آمریکا.
کارزار انتخاباتی
نتانیاهو در حال ورود به مهمترین کارزار انتخاباتی دوران سیاسی خود است؛ در شرایطی که بخشی از حامیان قدیمی او از ناتوانیاش در تحقق «پیروزی قاطع» بر ایران و متحدانش—حزبالله در لبنان و حماس در غزه—ناامید شدهاند.
یک منبع دیپلماتیک گفت: «نتانیاهو در حال ساختن یک بهانه برای پایگاه سیاسی ناراضی خود است. او میداند همه این روایت را نمیپذیرند، اما گزینه دیگری ندارد.»
بسیاری از ساکنان شمال اسرائیل که در جریان جنگ با حزبالله آواره شدند هنوز به خانههایشان بازنگشتهاند و احساس امنیت آنها همچنان از بین رفته است.
انتخابات پیشرو احتمالاً همزمان با سومین سالگرد حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس برگزار خواهد شد؛ حملهای که جنگی منطقهای را آغاز کرد. این هفته و در حالی که اسرائیلیها هزارمین روز این حمله را گرامی میداشتند، نتانیاهو تلاش کرد روایت را تغییر دهد و بار دیگر تأکید کرد که ایران دارای سلاح هستهای بوده است.
اما کارشناسان اسرائیلی و بینالمللی عمدتاً معتقدند ایران به اورانیوم با غنای تسلیحاتی نزدیک شده بود، اما هنوز به مرحله «تسلیحاتیسازی»—یعنی تبدیل مواد شکافتپذیر به کلاهک قابل استفاده—نرسیده بود. برآوردها نشان میدهد این فرآیند حدود ۱۲ تا ۱۸ ماه دیگر زمان نیاز داشت.
یک مقام پیشین ارشد نظامی اسرائیل گفت: «ایران به آن مرحله نرسیده بود. این ارزیابی اکثر دستگاههای اطلاعاتی جهان است.» او از توضیح درباره انگیزه نتانیاهو برای بیان چنین ادعایی خودداری کرد.
منتقدان نتانیاهو میگویند اظهارات اخیر او کمتر برای توصیف واقعیت اطلاعاتی، و بیشتر برای بازسازی روایت سیاسی است؛ به این معنا که او پس از ناکامی در تحقق «پیروزی کامل» بر ایران و نیروهای نیابتیاش، تلاش میکند هم اسرائیلیها را قانع کند که از یک فاجعه وجودی جلوگیری کرده، و هم خود را تنها فردی معرفی کند که همچنان قادر به انجام این کار است.
اینکه آیا این روایت در میان رأیدهندگان اثر خواهد گذاشت یا نه، در ماههای آینده روشن خواهد شد.