در ششمین روز از اختلال گسترده در خدمات بانکی، مشتریان بانکهای ملی، تجارت، صادرات و توسعه صادرات همچنان با مشکل در استفاده از خدمات غیرحضوری (آنلاین) از جمله همراهبانک، اینترنتبانک، انتقال وجه و کارتبهکارت مواجه هستند.
شورای هماهنگی بانکها در تازهترین اطلاعیه خود ضمن عذرخواهی از مشتریان اعلام کرده است که بخشی از خدمات هنوز به وضعیت عادی بازنگشته و رفع کامل اختلال نیازمند زمان بیشتری است. این شورا همچنین تأکید کرده که تیمهای فنی بهصورت شبانهروزی در حال تلاش برای بازگرداندن سامانهها به شرایط پایدار هستند.
این درحالی است که در روزهای ابتدایی بروز بحران، مقامهای بانکی وعده داده بودند مشکل در کوتاهترین زمان ممکن برطرف خواهد شد. همچنین شرکت خدمات انفورماتیک و برخی بانکهای درگیر نیز از بازگشت خدمات به شرایط عادی خبر داده بودند؛ اما گزارشهای کاربران نشان میدهد اختلالها همچنان ادامه دارد.
گفتنی است این بحران از صبح روز شنبه 23 خرداد 1405 آغاز شد؛ زمانی که مشتریان این چهار بانک بهطور ناگهانی با اختلال یا از کار افتادن بخش مهمی از خدمات بانکی روبهرو شدند. در برخی موارد، حتی مراجعه حضوری به شعب نیز نتوانست مشکل را برطرف کند و در تعدادی از شعب، صفهای طولانی شکل گرفت.
شورای هماهنگی بانکها در نخستین اطلاعیه خود علت حادثه را «حمله سایبری محدود» اعلام کرد و تأکید داشت که هیچگونه دسترسی غیرمجاز به اطلاعات مشتریان رخ نداده است. بااینحال، با گذشت شش روز هنوز جزئیات دقیقی درباره ماهیت این حادثه، ابعاد آن و نحوه نفوذ احتمالی منتشر نشده است.
چرا روایت مقامهای مسئول درباره اختلال بانکها تغییر کرد؟
در همین حال، تغییر در روایت رسمی درباره منشأ بحران تیز توجهها را جلب کرده است. در اطلاعیههای اخیر، بهجای تأکید بر حمله سایبری، از «اختلالات فنی در زیرساختهای پردازشی و ارتباطی» سخن گفته میشود؛ تغییری که سؤالهای جدید درباره دلیل اصلی این اختلالها ایجاد کرده است.
در شرایطی که زیرساختهای کشور طی سالهای گذشته بارها هدف حملات سایبری قرار گرفتهاند، از سامانههای هوشمند سوخت گرفته تا برخی دستگاهها و نهادهای دولتی، صرف اطمینان مقامهای رسمی پیرامون امنیت اطلاعات مشتریان برای بخشی از افکار عمومی کافی به نظر نمیرسد. بهویژه آنکه تاکنون گزارش فنی مستقلی درباره ابعاد این حادثه منتشر نشده و جزئیات ماجرا همچنان مبهم است.
تداوم این اختلال میتواند تبعاتی فراتر از مشکلات روزمره مشتریان داشته باشد. محدود شدن دسترسی میلیونها کاربر به حسابهای بانکی، در صورت ادامه، امکان دارد به کاهش اعتماد عمومی نسبت به شبکه بانکی و حتی بازارهای مالی منجر شود. در همین حال، برخی گمانهزنیها درباره دلایل غیرفنی این اختلال نیز مطرح شده است. برخی تحلیلگران احتمال میدهند محدودیتهای ایجادشده در دسترسی به حسابها، بهطور غیرمستقیم بر جریان نقدینگی و ورود سرمایه به بازارهایی مانند ارز، طلا و سکه اثر گذاشته باشد. با این حال، تاکنون هیچ سند رسمی در تأیید این فرضیه منتشر نشده است.
در حال حاضر، شش روز پس از آغاز بحران، سؤال اصلی همچنان بیپاسخ مانده است: آنچه رخ داده صرفاً یک نقص فنی بوده یا حمله سایبری؟ آیا عوامل مدیریتی و تصمیمهای کلانتری نیز در تداوم این بحران نقش داشتهاند؟ لطفاً دیدگاههای خود را با ما در این زمینه به اشتراک بگذارید.