استمرار تعطیلی فرودگاه صنعا در طول 12 سال گذشته منجر به شهادت 60 هزار بیمار یمنی شده است.
به گزارش «فاروق علی»، خبرنگار تسنیم در یمن، تعطیلی فرودگاه بینالمللی صنعا، تنها درگاه هوایی اصلی و مورد تأیید بینالمللی یمن، همچنان در نتیجه ادامه محاصره هوایی عربستان و ائتلاف بین المللی از فعالیت به روال ایام عادی بازمانده است، موضوعی که به گفته مقامهای یمنی، علاوه بر ایجاد بحران گسترده انسانی، دسترسی میلیونها شهروند به خدمات درمانی، آموزشی و حملونقل را با اختلال جدی مواجه کرده است.
فرودگاه بینالمللی صنعا که پیش از آغاز محاصره نقش اصلی در جابهجایی مسافران و انتقال کالاهای حیاتی را بر عهده داشت، اکنون به نمادی از رنج مستمر مردم یمن تبدیل شده است. پیامدهای ادامه تعطیلی این فرودگاه، بهویژه برای بیماران، دانشجویان، بازرگانان و مهاجران، روزبهروز گستردهتر میشود و کارشناسان معتقدند تداوم این وضعیت، بحران انسانی در یمن را عمیقتر کرده است.
در همین زمینه، دکتر «علی شیبان»، وزیر بهداشت و محیط زیست یمن، با اشاره به پیامدهای تعطیلی فرودگاه صنعا گفت: « بسته بودن فرودگاه صنعا از نگاه وزارت بهداشت، تجاوزی بزرگتر از خود جنگ است چرا که در نتیجه 12 سال محاصره تحمیلی بر ملت یمن دست کم 60 هزار شهروند یمنی به سبب توقف فعالیت فرودگاه به شهادت رسیدهاند. ما معتقدیم شمار آسیبدیدگان ناشی از بسته بودن فرودگاه صنعا چندین برابر این رقم است و این وضعیت میتواند به مرگ منجر شود. دشمن به این نتیجه رسید که جنگ نظامی علیه ما سودی نخواهد داشت، از این رو تصمیم گرفت به شیوهای دیگر با ما بجنگد؛ روشی که انسانهای بیشتری را به کام مرگ میکشاند.»
وی در ادامه افزود حدود 200 هزار بیمار با شرایط مختلف وجود دارند که نیازمند سفر به خارج از کشور هستند؛ از جمله بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن، سرطان و بیماریهایی که به روندهای ویژه درمانی نیاز دارند و امکانات آن در اختیار ما نیست. در نتیجه محاصره، این امکانات در داخل کشور نیز وجود ندارد. برای مثال، ما قادر به ارائه خدمات پزشکی هستهای نیستیم، چون اجازه ورود مواد رادیواکتیو به ما داده نمیشود.»
در ادامه این گزارش آمده است که بیشترین آسیب های ناشی از استمرار محاصره هوایی صنعا، متوجه بیماران بوده است، چون ادامه تعطیلی فرودگاه، فرصت اعزام آنان برای درمان در خارج از کشور را با دشواری روبهرو کرده و همزمان ورود داروهای نجاتبخش و تجهیزات پزشکی حساس نیز به دلیل انتقال از مسیرهای زمینی جایگزین، با مشکلات فراوانی همراه شده است. علاوه بر بیماران سرطانی، مبتلایان به نارسایی کلیوی و بیماریهای خونی نیز همچنان در انتظار فرصتی برای سفر به خارج از یمن هستند؛ به ویژه که برخی از این قبیل بیمارات پیش از خروج از کشور جان خود را از دست دادهاند.
«علی تیسیر»، معاون وزارت دادگستری و حقوق بشر یمن، نیز با اشاره به اهمیت فرودگاه صنعا در زندگی شهروندان یمنی اظهار داشت: «پیش از اعمال محاصره، فرودگاه صنعا به حدود 11 استان یا حتی بیشتر خدمات ارائه میکرد و حدود 80 درصد مردم یمن از تمامی استانهای کشور، بدون استثنا، از این فرودگاه استفاده میکردند و امروز در نتیجه محاصره از این امر محروم شدهاند.»
همچنین دکتر «انیس الاصبحی»، سخنگوی وزارت بهداشت یمن، درباره پیامدهای توقف فعالیت فرودگاه صنعا بر سلامت بیماران یمنی گفت: «در نتیجه بسته بودن فرودگاه بینالمللی صنعا، رنج انسانی گستردهای به وجود آمده است، چون بسیاری از داروهای ضروری، بهویژه داروهای حیاتی بیماران سرطانی، اجازه ورود به کشور را پیدا نمیکنند. اکنون 120 هزار بیمار سرطانی در معرض خطر مرگ قرار دارند. همچنین بیش از 8 هزار بیمار مبتلا به نارسایی کلیوی با خطر مرگ روبهرو هستند و بیش از 40 هزار بیمار مبتلا به تالاسمی و بیماریهای خونی نیز با مرگ دست و پنجه نرم میکنند، چون از ورود داروها و تجهیزات پزشکی مورد نیاز آنان جلوگیری میشود.»
الاصبحی افزود کمیته عالی پزشکی در حدفاصل سالهای 2021 تا 2025 بیش از 18 هزار مورد بیماری صعبالعلاج که نیاز به درمان در خارج از کشور را دارند، ثبت کرده است؛ از جمله بیش از 15 هزار بیمار تومور، بهعلاوه صدها مورد بیمار نیازمند پیوند کبد، کلیه و مغز استخوان، انجام اسکن اتمی، کاشت حلزون شنوایی و سایر روندهای ویژه درمانی که در داخل یمن امکان پذیر نیست.
سخنگوی وزارت بهداشت یمن ادامه داد: در بخش دارویی نیز با کاهش 60 درصدی ظرفیت بازار دارو، نایاب شدن حدود 1600 قلم دارویی و دشواری تأمین بیش از 550 قلم داروی اساسی (از جمله 12 قلم داروی شیمیدرمانی) مواجه هستیم. همچنین صدها محموله دارویی همچنان به دلیل هزینههای بالای حملونقل در جیبوتی گرفتار شدهاند و بیش از 100 تن دارو، بهویژه اقلامی که نیاز به زنجیره سرمایش دارند، فاسد شدهاند.
الاصبحی در پایان این گفتگو اظهار داشت مرکز ملی درمان تومورها با کمبود تعدادی از داروهای اساسی و تجهیزات پزشکی روبهروست و دستگاههای پرتودرمانی نیز به دلیل عدم ورود مواد لازم برای راهاندازی آنها از کار افتادهاند.این وضعیت در برخی موارد پزشکان را مجبور کرده است برنامههای درمانی را تغییر دهند یا دوزهای دارویی بیماران خود را به تعویق بیندازند که همین امر سلامت بیماران را تهدید میکند.
گزارشها همچنین نشان میدهد پیامدهای تعطیلی فرودگاه تنها به حوزه درمان محدود نشده است. کاهش شدید تعداد پروازها و مسافران، فروپاشی تقریباً کامل حملونقل هوایی کالا و تجهیزات و اختلال در روند طبیعی تأمین نیازهای جامعه، هزاران دانشجو، فارغالتحصیل، تاجر و مهاجر را از ارتباط با جهان خارج و تأمین نیازهای اساسی خود محروم کرده است.
در همین راستا، «خالد الشایف»، مدیر فرودگاه صنعا، گفت: «هیچ شهروندی در جمهوری یمن وجود ندارد که بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم از بسته بودن فرودگاه بینالمللی صنعا آسیب ندیده باشد، چون در درجه نخست، بیماران، دانشجویان، تاجران و حتی زائران عمره و حج از استفاده از فرودگاه بینالمللی صنعا محروم شدهاند. از این رو، زمانی که دشمن به تخریب و محاصره فرودگاه ادامه داد، هدف آن قرار دادن همه مردم یمن در معرض آسیب بود و سیاست مرگ تدریجی و کشتار مردم یمن را دنبال کرد.
وی ادامه داد: پیش از جنگ بیش از 10 هزار بیمار ماهانه برای درمان از یمن خارج میشدند، اما این رقم در دورههای آرامش به کمتر از هزار بیمار رسیده است. اکنون روزانه بین سه تا پنج بیمار مبتلا به بیماریهای صعبالعلاج جان خود را از دست میدهند، در حالی که امکان اعزام آنان برای درمان در خارج از کشور وجود داشت. داروهایی مانند انسولین و سایر داروهای ویژه بیماریهای صعبالعلاج نیز امکان انتقال از طریق گذرگاههای دیگر را ندارند.»
الشایف افزود بر اساس آمارها، در نتیجه محاصره تحمیلی عربستان بر یمن تعداد مسافران فرودگاه صنعا از بیش از دو و نیم میلیون نفر در سال پیش از آغاز جنگ یمن به حدود 107 هزار نفر در دورههای آتشبس کاهش یافته است. همچنین تعداد پروازها از بیش از 50 هزار پرواز در سال به حدود 1500 پرواز رسیده و حجم جابجایی هوایی بار هم بیش از 97 درصد کاهش یافته است.
موضوع فرودگاه صنعا اکنون فراتر از آمار و دادههای رسمی ارزیابی میشود و به نمادی از رنج هزاران یمنی تبدیل شده است. پشت هر پرواز لغوشده، بیماری در انتظار درمان، خانوادهای چشمانتظار دیدار عزیزان خود و افرادی وجود دارند که پیش از باز شدن مسیر سفر، فرصت نجات را از دست دادهاند.